PANGANGKON: Usa ka video nga gi-upload sa Facebook fan page, JVPH Ulat, niadtong Agosto 2 nagsugyot nga si kanhi Senador Benigno “Ninoy” Simeon Aquino, Jr. maoy traydor tungod sa pagbutyag sa plano ni kanhi Presidente Ferdinand Marcos Sr. sa pagsulong sa Sabah, Malaysia.
Ang tulo ka minuto nga video nga nag-ulohan “HERO? ANG TOTOONG NANGYARI SA SABAH PILIPINAS,” nipasabot nga ang planong pagsulong tungod sa lig-ong ebidensiya ni Marcos Sr. nga gipanag-iya sa Pilipinas ang Sabah.
Gi-feature sa maong post ang usa ka spliced video sa Filipino historian nga si Xiao Chua nga nagkanayon nga hangtod karon, adunay mga nagtuo gihapon nga gibudhian ni Aquino Jr. ang nasud tungod sa iyang pagbutyag sa Jabidah Massacre.
Dugang pa nga gipasabot sa video nga kung wala pa gi-release ang expose, giangkon na unta sa Pilipinas ang pagpanag-iya sa Sabah.
Ang video nakakuha og 43K views, 116 comments, ug 2.4K reactions sukad niadtong Agosto 31. Ang page nga gihimo niadtong Oktubre 2020 adunay halos 18K followers.
MARKA: KULANG SA KONTESKTO, NAGPAHISALAAG
ANG KAMATUORAN: Nawala sa video ang mga importanteng detalye bahin sa giplano nga pagsulong sa namatay nga diktador sa Sabah. Gimando ni Marcos ang pagbansay sa usa ka espesyal nga unit sa commando nga ginganlag Jabidah sa usa ka operasyon nga gitawag og Project Merdeka (ang pulong nga Malay alang sa "kagawasan"), nga naglambigit sa paglusot ug destabilisasyon sa Sabah. Sa higayon nga ang mga Pilipino nga nagpuyo sa Malaysia makombinsir pinaagi sa psychological warfare nga mobulag sa Sabah, ang maong estado sa Malaysia sulongon.
Atol sa ilang espesyal nga pagbansay sa Corregidor, ang mga rekrut nakasinati og maltreatment, nga mitultol kanila sa pagsulat og petisyon ngadto kang Marcos. Samtang ang ilang pangandoy alang sa usa ka mas maayo nga kahimtang sa kinabuhi gihatag sa makadiyot, kadtong mipirma sa petisyon wala madugay pagkahuman gidis-armahan ug giisip nga miluwat. Gikuha sila gikan sa ilang baraks sa dose ka batch. Gipatay dayon ang mga rekrut, ug pipila ra ang nahabilin nga naluwas. Ang pagpatay gitawag karon nga Jabidah Massacre.
Kini nga panghitabo maoy nakaaghat kang Aquino Sr. nga ibutyag ang masaker sa iyang privilege speech sa Legislative Building ug nangulo sa imbestigasyon sa senado sa isyu.
Ang spliced video sa historyador nga si Chua gikuha gikan sa TV5 nga dokumentaryo sa telebisyon, Crime Klasik. Sa orihinal nga video, gisaysay ni Chua ang pagpatay, nga gituyo nga giputol sa maong Facebook post.
Kini nga artikulo gihubad sa bisaya sa Mindanao Gold Star Daily gikan sa fact check sa Davao Today ug gipatik kini ni adtong Agusto 31 karon tuiga. Ania ang orihinal nga link: http://davaotoday.com/main/politics/fact-check-video-alluding-the-late-ninoy-aquino-as-traitor-for-exposing-jabidah-massacre-lacks-context-misleading/
(Ang Mindanao Gold Star Daily kabahin sa kapin sa 100 ka organisasyon online nga inisyatiba gikan sa media, coalitions, civil society, business, academe, law, ug ang religious sector nga gitawag og '#FactsFirstPH.' Ang inisyatiba nagtumong sa hiniusang pagduso sa kamatuoran ug ang pag-debunking gipasukad sa upat ka lakang: pagsusi sa kamatuoran sa mga organisasyon sa balita; networking sa civil society ug grassroots groups; panukiduki ug pagtuki sa mga institusyong pang-akademiko; ug pagpangita og tulubagon sa mga grupo sa mga abogado.)
